Gentle Parenting: Τι είναι τελικά αλλά κυρίως τι ΔΕΝ είναι.
Τα τελευταία χρόνια ακούμε παντού για το gentle parenting ή αλλιώς «συνειδητή γονεϊκότητα».
Άλλοι το παρουσιάζουν σαν τη λύση για τα πάντα. Άλλοι το αντιμετωπίζουν σχεδόν σαν καταστροφή που «δημιουργεί παιδιά χωρίς όρια».
Κάπου εκεί, πολλοί γονείς έχουν μπερδευτεί.
Γιατί τελικά τι σημαίνει στ’ αλήθεια gentle parenting;
Να μην πεις ποτέ «όχι»;
Να διαπραγματεύεσαι τα πάντα;
Να αφήνεις το παιδί να αποφασίζει μόνο του επειδή «έχει συναισθήματα»;
Όχι.
Και ίσως ήρθε η ώρα να ξεκαθαρίσουμε κάτι πολύ βασικό:
Η συνειδητή γονεϊκότητα δεν σημαίνει απουσία ορίων. Σημαίνει παρουσία ενήλικα.
Η αναπτυξιακή ψυχολογία εδώ και δεκαετίες μιλά για τρεις βασικούς τύπους γονεϊκής στάσης.
Ο αυταρχικός γονέας (authoritarian parent):
«Θα γίνει αυτό γιατί το είπα εγώ.»
Υπάρχουν πολλοί κανόνες αλλά ελάχιστη συναισθηματική σύνδεση. Το παιδί συχνά υπακούει από φόβο, όχι επειδή κατανοεί.
Ο επιτρεπτικός γονέας (permissive parent):
Εδώ βλέπουμε το αντίθετο άκρο. Πολλή κατανόηση αλλά σχεδόν καθόλου όρια. Ο γονέας φοβάται να απογοητεύσει το παιδί, δυσκολεύεται να αντέξει τη σύγκρουση ή την ένταση και τελικά το παιδί μένει χωρίς πραγματική καθοδήγηση.
Και μετά υπάρχει ο τύπος γονέα που θεωρείται ο πιο ισορροπημένος σύμφωνα με τις έρευνες: ο authoritative parent.
Στα ελληνικά θα μπορούσαμε να τον πούμε «σταθερός και συνδεδεμένος γονέας».
Είναι ο γονέας που:
- βάζει όρια,
- εξηγεί,
- ακούει,
- καθοδηγεί,
- αλλά παραμένει ο ενήλικας της σχέσης.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η μεγαλύτερη παρεξήγηση γύρω από το gentle parenting.
Πολλοί γονείς προσπαθούν τόσο πολύ να μην τραυματίσουν το παιδί τους, που καταλήγουν να φοβούνται να είναι γονείς.
Φοβούνται να πουν:
«Όχι.»
«Σταματάμε τώρα.»
«Δεν θα το αγοράσουμε.»
«Δεν μπορείς να χτυπάς.»
«Είναι ώρα για ύπνο.»
Όμως τα παιδιά δεν χρειάζονται έναν ενήλικα που εξαφανίζεται μπροστά στο συναίσθημά τους. Χρειάζονται έναν ενήλικα που μπορεί να παραμείνει σταθερός μέσα σε αυτό.
Το gentle parenting δεν είναι:
«Άστο γιατί θα στεναχωρηθεί.»
Δεν είναι:
«Δεν πειράζει, ας κάνει ό,τι θέλει.»
Και σίγουρα δεν είναι ένας συνεχής διάλογος ανάμεσα σε έναν κουρασμένο γονέα και ένα παιδί 4 ετών που αποφασίζει για όλα.
Γιατί η αλήθεια είναι απλή:
Ο εγκέφαλος ενός μικρού παιδιού δεν είναι ακόμη έτοιμος να διαχειριστεί την ελευθερία χωρίς καθοδήγηση.
Ο προμετωπιαίος φλοιός το κομμάτι του εγκεφάλου που σχετίζεται με τον έλεγχο παρορμήσεων, τη λήψη αποφάσεων και την πρόβλεψη συνεπειών συνεχίζει να αναπτύσσεται μέχρι περίπου τα 25 χρόνια.
Αυτό σημαίνει πως ειδικά στα πρώτα χρόνια, ο γονέας λειτουργεί σαν «εξωτερικός εγκέφαλος» του παιδιού.
Με άλλα λόγια;
Δεν είμαστε ο φίλος του παιδιού μας. Είμαστε ο ασφαλής καθοδηγητής του.
Παράδειγμα :
Το παιδί ουρλιάζει γιατί θέλει άλλη μία σοκολάτα στο σούπερ μάρκετ.
Το permissive parenting λέει:
«Πάρε άλλη μία για να ηρεμήσεις.»
Το authoritarian parenting λέει:
«Σταμάτα τώρα αλλιώς θα φύγουμε!»
Το gentle/authoritative parenting λέει:
«Ξέρω ότι στεναχωρήθηκες. Σήμερα όμως δεν θα πάρουμε άλλη σοκολάτα.» Το λέει με σιγουριά και αποφασιστικότητα και το πράτει.
Συναίσθημα και όριο μαζί.
Παράδειγμα :
Το παιδί χτυπά επειδή θύμωσε.
Gentle parenting δεν σημαίνει:
«Μωρέ εντάξει, παιδί είναι.»
Σημαίνει:
«Καταλαβαίνω ότι θύμωσες. Δεν θα σε αφήσω όμως να χτυπάς.»
Παράδειγμα :
Το παιδί δεν θέλει να φύγει από την παιδική χαρά.
Συνειδητή γονεϊκότητα δεν σημαίνει να μένετε άλλη μία ώρα επειδή δυσκολεύεται στη μετάβαση.
Σημαίνει:
«Βλέπω ότι περνάς όμορφα και είναι δύσκολο να φύγουμε. Θα κάνουμε άλλη μία τσουλήθρα και μετά θα φύγουμε.»
Σταθερότητα με ενσυναίσθηση.
Και κάτι ακόμη πολύ σημαντικό.
Τα παιδιά δεν χρειάζεται να αποφασίζουν για όλα ώστε να νιώσουν σεβασμό.
Ο πραγματικός σεβασμός χτίζεται όταν το παιδί νιώθει ότι υπάρχει ένας ενήλικας που μπορεί να το κρατήσει ασφαλές, σταθερό και κυρίως είναι ο ίδιος συναισθηματικά διαθέσιμος.
Ναι, όσο μεγαλώνει το παιδί, ειδικά στην εφηβεία, αρχίζουμε σταδιακά να περνάμε περισσότερο στη συνεργασία, στη διαπραγμάτευση και στη συνδιαμόρφωση κανόνων.
Αλλά ένα παιδί 5 ή 6 ετών δεν χρειάζεται να κουβαλά το βάρος αποφάσεων που ανήκουν στον ενήλικα.
Γιατί τελικά η συνειδητή γονεϊκότητα δεν είναι να αφήσουμε το τιμόνι.
Είναι να μάθουμε να το κρατάμε χωρίς φόβο, χωρίς φωνές και χωρίς να χάνουμε τη σύνδεση με το παιδί μας.
Μάγκη Πούπλη
Σύμβουλος Γονέων με εξειδίκευση στο νευρικό σύστημα
Founder of Bonding Nest
Διάβασε το νέο τεύχος του Psychiko News εδώ!!
PHOTO: PIXABAY