Τα χρήματα των δημοτών πιάνουν τόπο: Στέρεες βάσεις για μια σύγχρονη Καθαριότητα
Ο Αντιδήμαρχος Γιώργος Μπρέλλας παρουσιάζει το οικονομικό και διοικητικό παρασκήνιο της ανανέωσης του στόλου Καθαριότητας του Δήμου Φιλοθέης–Ψυχικού, από την αναπροσαρμογή των δημοτικών τελών έως την παραλαβή των νέων οχημάτων:
Η πολιτική κρίνεται από τις αποφάσεις που παίρνουμε και από το αποτέλεσμα που φέρνουν στην καθημερινότητα του πολίτη. Η παραλαβή των πρώτων τριών νέων οχημάτων της Καθαριότητας στον Δήμο Φιλοθέης–Ψυχικού είναι το πρώτο ορατό αποτέλεσμα μιας προσπάθειας που ξεκίνησε το 2024. Πίσω από αυτήν βρίσκονται δύσκολες διαπιστώσεις, σχεδιασμός και αποφάσεις που έπρεπε να ληφθούν για να αποκτήσει η υπηρεσία προοπτική.
Για να εξηγήσουμε τι αλλάζει, χρειάζεται να πούμε πώς ξεκινήσαμε.
Οι υπηρεσίες Καθαριότητας και Ηλεκτροφωτισμού έχουν ανταποδοτικό χαρακτήρα. Αυτό σημαίνει ότι τα δημοτικά τέλη που καταβάλλουμε προορίζονται για την κάλυψη των αντίστοιχων δαπανών, με έσοδα και έξοδα που πρέπει να ισοσκελίζονται. Η ανταποδοτικότητα, όμως, έχει και μια ουσιαστική πλευρά: τα χρήματα των κατοίκων πρέπει να επιστρέφουν σε αυτούς μέσα από υπηρεσίες που λειτουργούν.
Ο Δήμος μας έχει έντονα οικιστικό χαρακτήρα, με περιορισμένη εμπορική και τουριστική δραστηριότητα σε σύγκριση με άλλους δήμους. Αυτό περιορίζει συνολικά τη βάση των ιδίων εσόδων και κάνει ακόμη πιο αναγκαία την προσεκτική διαχείριση των διαθέσιμων πόρων. Στην Καθαριότητα, όπου τα έσοδα και οι δαπάνες έχουν ανταποδοτικό χαρακτήρα, ο σωστός οικονομικός σχεδιασμός είναι ακόμη πιο κρίσιμος.
Όταν ανέλαβα την ευθύνη των Οικονομικών Υπηρεσιών το 2024, το πρόβλημα εμφανίστηκε από την πρώτη υποχρεωτική αναμόρφωση του προϋπολογισμού: η υπηρεσία δυσκολευόταν να ισοσκελίσει τα έσοδα με τα έξοδά της.
Σε συζήτηση με το λογιστήριο, ρώτησα πώς θα μπορούσαμε να αναπτύξουμε την Καθαριότητα προς όφελος των δημοτών. Όταν έθεσα το ενδεχόμενο να αποκτήσουμε ένα καινούργιο όχημα, άκουσα μια απάντηση που δεν ξέχασα: «Δεν μπορείς να πάρεις ούτε ρόδα».
Η φράση αυτή αποτύπωνε το οικονομικό αδιέξοδο της υπηρεσίας. Οι άνθρωποί της προσπαθούσαν να καλύψουν τις καθημερινές υποχρεώσεις, χωρίς το αναγκαίο περιθώριο για την ανανέωση του εξοπλισμού.
Είχαν προηγηθεί μειώσεις των δημοτικών τελών, τις οποίες θεωρώ ότι δεν συνόδευσε ο απαραίτητος σχεδιασμός για τις μελλοντικές ανάγκες της Καθαριότητας. Μια μείωση είναι ευχάριστη για τον πολίτη. Η διοίκηση, όμως, οφείλει να εξασφαλίζει ότι η υπηρεσία θα μπορεί να λειτουργεί σωστά και τα επόμενα χρόνια.
Το ζήτημα συζητήσαμε με τον τότε Γενικό Γραμματέα του Δήμου, τον αείμνηστο Μιχάλη Χρηστάκη. Αναγνωρίζοντας κι εκείνος τις οικονομικές δυσκολίες της υπηρεσίας, είχε επισημάνει ότι έπρεπε να έχουμε προχωρήσει στην αναπροσαρμογή των τελών μέχρι τον Αύγουστο του 2024. Η απώλειά του άφησε μεγάλο κενό. Η ανάγκη, όμως, παρέμενε.
Το στοίχημα ήταν μεγάλο και οι προβληματισμοί εύλογοι. Να προχωρήσουμε στην αναπροσαρμογή των τελών; Θα δει τελικά ο δημότης ουσιαστική βελτίωση;
Ο Δήμαρχος, αντιδήμαρχοι, διευθυντές υπηρεσιών και σύμβουλοι εξετάσαμε τις ανάγκες, το κόστος και τις δυνατότητες εφαρμογής. Υπήρξαν αντιρρήσεις και έντονες συζητήσεις. Όσο όμως μελετούσαμε τα δεδομένα, τόσο γινόταν σαφές ότι η υπηρεσία χρειαζόταν επαρκείς πόρους και συγκεκριμένο σχέδιο αξιοποίησής τους.
Τον Δεκέμβριο του 2024 πήραμε τη δύσκολη αλλά αναγκαία απόφαση να αναπροσαρμόσουμε τα δημοτικά τέλη για το 2025. Οι συντελεστές αυξήθηκαν σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ώστε η υπηρεσία να καλύπτει τις υποχρεώσεις της και να μπορεί να επενδύσει σε καλύτερο εξοπλισμό. Για τις κατοικίες, η αναπροσαρμογή έφερε τους συντελεστές στα επίπεδα του 2019.
Παράλληλα, έπρεπε να αντιμετωπίσουμε το διαρκές κόστος συντήρησης ενός απαρχαιωμένου στόλου, με οχήματα εικοσαετίας και πλέον. Κινητήρες, ελαστικά, ανταλλακτικά, αναλώσιμα. Σημαντικά ποσά δαπανώνταν για οχήματα που παρουσίαζαν επαναλαμβανόμενες βλάβες. Κάθε ακινητοποίηση δυσκόλευε τον προγραμματισμό και επιβάρυνε τη δουλειά των εργαζομένων.
Σε αυτή τη λογική επιλέξαμε τη χρηματοδοτική μίσθωση, το leasing, με δυνατότητα εξαγοράς. Η σύμβαση με την ΚΑΟΥΣΗΣ συνδέει την ανανέωση του εξοπλισμού με συγκεκριμένες υποχρεώσεις συντήρησης και επισκευής, επιτρέποντας καλύτερο προγραμματισμό της σχετικής δαπάνης.
Η συντήρηση καλύπτει το πλαίσιο, τον κινητήρα και την υπερκατασκευή, σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης. Περιλαμβάνει λιπαντικά, φίλτρα, φρένα και αντικατάσταση ελαστικών ανά δυόμισι χρόνια, ανεξάρτητα από τη φθορά τους. Προβλέπεται επίσης εκπαίδευση των εργαζομένων στη χρήση του εξοπλισμού.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η υποχρέωση του αναδόχου να επισκευάζει και να επιστρέφει το όχημα σε πλήρη λειτουργία μέσα σε δέκα εργάσιμες ημέρες, από την επομένη της έγγραφης ειδοποίησης. Μετά την ολοκλήρωση της πενταετούς μίσθωσης, προβλέπεται η δυνατότητα εξαγοράς των οχημάτων από τον Δήμο, σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης.
Ακολούθησαν η μελέτη των αναγκών και οι απαραίτητες διαδικασίες για την υλοποίηση. Ήμουν παρών και στις συζητήσεις με την εταιρεία για τα οχήματα. Θυμάμαι μια στιγμή, όταν συζητούσαμε για τον χρωματισμό και την εμφάνισή τους, που ο Δήμαρχος μου είπε: «Γιώργο, πρέπει να φτιάξουμε και λογότυπο, επιτέλους. Να το βάλουμε στα οχήματα και να είμαστε περήφανοι για τον Δήμο μας».
Η χρηματοδοτική μίσθωση οχημάτων και η δημιουργία λογοτύπου για τον ενιαίο Δήμο μας αποτελούν σημαντικά βήματα για τον Δήμο Φιλοθέης–Ψυχικού και ουσιαστικές επιλογές της Δημοτικής Αρχής του Χαράλαμπου Μπονάτσου. Οι υπηρεσίες διαχειρίστηκαν πρωτόγνωρες διαδικασίες, που απαιτούσαν μελέτη, συντονισμό και εύλογο χρόνο.
Σήμερα έχουν παραληφθεί τα πρώτα τρία από τα επτά οχήματα της σύμβασης: ένα σύγχρονο απορριμματοφόρο–πρέσα 16 κυβικών μέτρων και δύο ευέλικτα δορυφορικά ανατρεπόμενα οχήματα, με ανυψωτικό μηχανισμό, κάδο και μουσαμά.
Το απορριμματοφόρο ενισχύει την αποκομιδή με σύγχρονο εξοπλισμό και μειωμένο θόρυβο. Τα δορυφορικά οχήματα διευκολύνουν τη συλλογή ογκωδών αντικειμένων, κλαδεμάτων και άλλων υλικών, καθώς και την πρόσβαση σε σημεία όπου ένα μεγάλο όχημα δυσκολεύεται να κινηθεί.
Η παραλαβή τους θέτει νέες δυνατότητες στη διάθεση της υπηρεσίας. Για να αποδώσουν, χρειάζονται επαρκής στελέχωση, σωστή οργάνωση και καθημερινή δουλειά. Η πόλη μας χρειάζεται καλύτερη καθαριότητα και το αποτέλεσμα θα κριθεί στον δρόμο, στη γειτονιά, στην ανταπόκριση προς τον κάτοικο.
Γράφει ο Αντιδήμαρχος Διοικ. Υπηρεσιών & Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων κ. Μπρέλλας Γιώργος