17 Οκτωβρίου – Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας

Κάθε χρόνο, στις 17 Οκτωβρίου, η Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας έρχεται να υπενθυμίσει ένα από τα μεγαλύτερα και πιο επίμονα προβλήματα της εποχής μας. Ένα πρόβλημα που δεν περιορίζεται στις εικόνες ακραίας ανέχειας από μακρινές χώρες, αλλά υπάρχει δίπλα μας, συχνά πολύ πιο διακριτικά απ’ όσο φανταζόμαστε.

Η φτώχεια δεν σημαίνει μόνο έλλειψη χρημάτων. Σημαίνει δυσκολία πρόσβασης σε αξιοπρεπή κατοικία, επαρκή διατροφή, υγειονομική περίθαλψη, εκπαίδευση και βασικά αγαθά. Σημαίνει οικογένειες που αναγκάζονται να επιλέξουν ποια ανάγκη θα καλύψουν πρώτη, ηλικιωμένους που περιορίζουν ακόμη και απαραίτητες δαπάνες και εργαζόμενους των οποίων το εισόδημα δεν αρκεί για να εξασφαλίσει μια αξιοπρεπή καθημερινότητα.

Μια ημέρα που ξεκίνησε από το Παρίσι

Οι ρίζες της 17ης Οκτωβρίου βρίσκονται στο 1987, όταν περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Τροκαντερό στο Παρίσι, έπειτα από πρωτοβουλία του Joseph Wresinski, ιδρυτή του διεθνούς κινήματος ATD Fourth World.

Το σημείο δεν είχε επιλεγεί τυχαία. Εκεί είχε υπογραφεί το 1948 η Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Η συγκέντρωση συνέδεσε με έναν συμβολικό αλλά ουσιαστικό τρόπο την ακραία φτώχεια με τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Το 1992, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ανακήρυξε επίσημα τη 17η Οκτωβρίου ως Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας, καλώντας κυβερνήσεις και κοινωνίες να ενισχύσουν τις προσπάθειες αντιμετώπισής της.

Η φτώχεια έχει αλλάξει πρόσωπο

Στις σύγχρονες ευρωπαϊκές κοινωνίες η φτώχεια δεν είναι πάντοτε εμφανής. Μπορεί να κρύβεται πίσω από μια κλειστή πόρτα, έναν απλήρωτο λογαριασμό ή ένα νοικοκυριό που προσπαθεί να διατηρήσει προς τα έξω την εικόνα μιας φυσιολογικής καθημερινότητας.

Η αύξηση του κόστους στέγασης, των τροφίμων και της ενέργειας δημιουργεί νέες πιέσεις. Παράλληλα, όροι όπως «εργαζόμενοι φτωχοί» περιγράφουν μια πραγματικότητα που πριν από μερικές δεκαετίες φαινόταν αντιφατική: άνθρωποι που εργάζονται, αλλά εξακολουθούν να δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες.

Υπάρχει επίσης η ενεργειακή φτώχεια, η στεγαστική ανασφάλεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός. Και πίσω από τους οικονομικούς δείκτες υπάρχουν πάντοτε πραγματικοί άνθρωποι.

Η αλληλεγγύη αρχίζει και από τη γειτονιά

Η αντιμετώπιση της φτώχειας απαιτεί ασφαλώς οργανωμένες δημόσιες πολιτικές, κοινωνικές υπηρεσίες και αποτελεσματικό δίχτυ προστασίας. Δεν είναι ένα πρόβλημα που μπορεί να λυθεί μόνο με φιλανθρωπία.

Υπάρχει όμως και η δύναμη της τοπικής κοινωνίας. Δήμοι, κοινωνικά παντοπωλεία, σχολεία, σύλλογοι, εθελοντικές ομάδες, επιχειρήσεις και απλοί πολίτες μπορούν να δημιουργήσουν ένα δίκτυο που εντοπίζει ανάγκες και στηρίζει ανθρώπους πριν η δυσκολία μετατραπεί σε αποκλεισμό.

Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα της 17ης Οκτωβρίου.

Η φτώχεια δεν είναι μόνο ένας αριθμός σε μια στατιστική έκθεση. Είναι πρωτίστως ζήτημα αξιοπρέπειας, ισότητας και συμμετοχής στην κοινωνία.

Γιατί μια κοινωνία δεν κρίνεται μόνο από το πόσο προοδεύουν οι ισχυρότεροι, αλλά και από το πόσο αποτελεσματικά φροντίζει να μη μένει κανείς πίσω.

PHOTO: PIXABAY