Πότε αποφασίσαμε ότι πρέπει να μεγαλώσουν τόσο γρήγορα;
Η παιδική ηλικία δεν είναι αγώνας ταχύτητας..
Όταν ο γιος μου πήγε πρώτη δημοτικού, άρχισα να ακούω μια καινούργια γλώσσα. Και, μιλώντας με άλλους γονείς, συνειδητοποίησα ότι δεν ήταν μόνο δική μου εμπειρία. Μου έλεγαν ότι κάθε χρόνο αυτό συμβαίνει όλο και πιο συχνά, σε όλο και μικρότερες ηλικίες.
«Άντε, μεγάλωσες τώρα.»
«Έγινε αντράκι.»
«Καλώς τον μάγκα.»
Κάποια στιγμή άκουσα και το εξής:
«Ε, μεγάλωσε πια. Δεν μπορεί να μιλάει συνέχεια για τη μαμά του.»
Χαμογέλασα ευγενικά.
Το φρύδι, βέβαια, είχε ήδη απογειωθεί.
Γιατί κοίταζα ένα παιδί έξι ετών και αναρωτιόμουν: πότε ακριβώς αρχίσαμε να θεωρούμε ότι το να χρειάζεται ένα παιδί τη μαμά ή τον μπαμπά του είναι κάτι που πρέπει να ξεπεράσει όσο πιο γρήγορα γίνεται;
Έχουμε μια περίεργη βιασύνη να τα καμαρώνουμε όταν κάνουν πράγματα «μεγάλων», αλλά σχεδόν καμία υπομονή όταν κάνουν πράγματα… παιδιών.
Χαιρόμαστε όταν κοιμούνται μόνα τους νωρίς. Όταν δεν κλαίνε. Όταν δεν ζητούν αγκαλιά. Όταν είναι «ώριμα για την ηλικία τους». Και αν ένα παιδί συνεχίσει να ψάχνει τη μαμά του μετά την πρώτη μέρα του σχολείου, συχνά ακούγεται σαν να υπάρχει κάποιο πρόβλημα που πρέπει να λυθεί.
Αναρωτιέμαι όμως μήπως έχουμε μπερδέψει την ωριμότητα με την απουσία δεσμού.
Η αναπτυξιακή ψυχολογία περιγράφει εδώ και δεκαετίες κάτι που αρχικά ακούγεται παράδοξο: τα παιδιά δεν γίνονται πιο ανεξάρτητα όταν τα πιέζουμε να μη μας χρειάζονται. Γίνονται πιο ανεξάρτητα όταν νιώθουν αρκετά ασφαλή ώστε να απομακρυνθούν μόνα τους, όταν θα είναι πραγματικά έτοιμα. Η ασφαλής προσκόλληση δεν εμποδίζει την αυτονομία. Είναι το έδαφος πάνω στο οποίο χτίζεται.
Κι όμως, η κουλτούρα μας μοιάζει να λέει το αντίθετο. Σαν να υπάρχει μια αόρατη κλεψύδρα που αρχίζει να μετρά αντίστροφα από τη στιγμή που γεννιέται ένα παιδί. Μην το παίρνεις αγκαλιά πολύ. Μην εξαρτιέται. Μην κολλάει. Μην κλαίει. Μην κάνει πίσω. Μην είναι… πολύ παιδί.
Και κάπου εκεί αρχίζω να αναρωτιέμαι αν η βιασύνη είναι τελικά δική μας.
Γιατί ζούμε σε μια εποχή που λατρεύει το γρήγορο, το εύκολο. Όλα πρέπει να γίνουν πιο γρήγορα. Να μάθουμε πιο γρήγορα. Να πετύχουμε πιο γρήγορα. Να ωριμάσουμε πιο γρήγορα. Ίσως, χωρίς να το καταλάβουμε, αρχίσαμε να αντιμετωπίζουμε και την παιδική ηλικία σαν έναν κατάλογο δεξιοτήτων που πρέπει να ολοκληρωθεί όσο το δυνατόν νωρίτερα.
Αλλά η ανάπτυξη δεν λειτουργεί έτσι.
Ένα παιδί δεν γίνεται πιο δυνατό επειδή σταμάτησε να ζητά αγκαλιά. Ούτε πιο ώριμο επειδή έμαθε να κρύβει ότι φοβάται. Η αληθινή ωριμότητα δεν είναι να πάψει να έχει ανάγκες. Είναι να μεγαλώσει έχοντας νιώσει αρκετή ασφάλεια ώστε να μη φοβάται τις ανάγκες του.
Ίσως λοιπόν το ερώτημα δεν είναι γιατί τα παιδιά αργούν να μεγαλώσουν. Ίσως το ερώτημα είναι γιατί εμείς βιαζόμαστε τόσο πολύ να τελειώσει η παιδική τους ηλικία.
Γιατί, στην τελική αν τους στερήσουμε αυτή την παιδικότητα τους στερούμε ένα κομμάτι της ζωής.
Βιβλιογραφία
- Bowlby, J. (1988). A Secure Base: Parent-Child Attachment and Healthy Human Development.
- Ainsworth, M. D. S. (1978). Patterns of Attachment.
- Winnicott, D. W. (1965). The Maturational Processes and the Facilitating Environment.
- Neufeld, G., & Maté, G. (2004). Hold On to Your Kids.
- Center on the Developing Child at Harvard University.
Μάγκη Πούπλη
Σύμβουλος Γονέων με εξειδίκευση στο νευρικό σύστημα
Founder of Bonding Nest
Διάβασε online το τεύχος Ιουνίου 2026 εδώ !!
PHOTO: PIXABAY