Πότε αποφασίσαμε ότι οι γονείς πρέπει να τα κάνουν όλα σωστά;
Η τελειομανία είναι ίσως το πιο βαρύ φορτίο της σύγχρονης γονεϊκότητας.
Υπάρχει κάτι που παρατηρώ όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια και, όσο το σκέφτομαι, τόσο λιγότερο πιστεύω ότι αφορά μόνο τη γονεϊκότητα. Αφορά τον τρόπο που έχουμε αρχίσει να ζούμε ως κοινωνία.
Δεν θυμάμαι άλλη εποχή στην οποία να ήταν τόσο εύκολο να κρίνουμε έναν άνθρωπο που δεν γνωρίζουμε. Ένα βίντεο λίγων δευτερολέπτων, μια φωτογραφία, μια φράση αποκομμένη από το πλαίσιό της, και ξαφνικά εκατοντάδες άνθρωποι αισθάνονται αρκετά βέβαιοι ώστε να αποφασίσουν αν κάποιος είναι καλός γονιός, κακός γονιός ή, ακόμη χειρότερα, αν έχει ήδη τραυματίσει το παιδί του.
(Είναι πραγματικά εντυπωσιακό πόσο εύκολα αποκτήσαμε όλοι άποψη για τις ζωές των άλλων.)
Και φυσικά αυτή η κουλτούρα δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστη τη γονεϊκότητα. Γιατί όταν ζεις μέσα σε έναν κόσμο που αξιολογεί διαρκώς τους ανθρώπους, κάποια στιγμή αρχίζεις να αξιολογείς διαρκώς και τον εαυτό σου.
Δεν διαβάζουμε πλέον ένα άρθρο μόνο και μόνο επειδή μας ενδιαφέρει να μάθουμε κάτι καινούργιο. Το διαβάζουμε μήπως ανακαλύψουμε ότι κάνουμε κάποιο σοβαρό λάθος. Δεν ακούμε ένα podcast μόνο από περιέργεια. Το ακούμε μήπως κάποιος μας εξηγήσει ότι, χωρίς να το καταλάβουμε, πληγώσαμε το παιδί μας. Και κάπως έτσι η γνώση, που θα έπρεπε να μας κάνει πιο ήρεμους και πιο σίγουρους, αρχίζει σιγά-σιγά να μας κάνει πιο φοβισμένους.
Αναρωτιέμαι, καμιά φορά, αν μεγαλώνουμε παιδιά ή αν μεγαλώνουμε την εικόνα του γονιού που θα ήθελαν να δουν οι άλλοι. Γιατί υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο να προσπαθείς να εξελίσσεσαι ως άνθρωπος και στο να ζεις με τον διαρκή φόβο ότι κάποιος, κάπου, θα βρει έναν ακόμη λόγο να σου εξηγήσει τι κάνεις λάθος.
Κι όμως, η επιστήμη της ανάπτυξης δεν μας λέει ότι τα παιδιά χρειάζονται τέλειους γονείς. Αντίθετα. Ο Donald Winnicott, ήδη από τη δεκαετία του 1950, μίλησε για τον «αρκετά καλό γονιό», έναν άνθρωπο που δεν είναι αλάνθαστος αλλά αρκετά διαθέσιμος, αρκετά σταθερός και αρκετά ασφαλής ώστε το παιδί να αναπτυχθεί μέσα στη σχέση. Η τελειότητα δεν υπήρξε ποτέ προϋπόθεση της υγιούς ανάπτυξης. Είναι μια απαίτηση που δημιουργήσαμε πολύ αργότερα.
Ίσως λοιπόν το μεγαλύτερο παράδοξο της εποχής μας να είναι ότι, ενώ γνωρίζουμε περισσότερα από ποτέ για την ανάπτυξη των παιδιών, εμπιστευόμαστε τον εαυτό μας λιγότερο από ποτέ. Και όσο λιγότερο τον εμπιστευόμαστε, τόσο περισσότερο ψάχνουμε την επόμενη απάντηση, τον επόμενο ειδικό, το επόμενο άρθρο που θα μας πει πώς να γίνουμε λίγο πιο σωστοί.
(Που είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να συντηρείς μια ολόκληρη βιομηχανία ενοχών.)
Μη με παρεξηγήσετε. Δεν λέω ότι η γνώση είναι πρόβλημα. Το αντίθετο. Αν δεν πίστευα στη δύναμη της γνώσης, δεν θα έγραφα αυτό το άρθρο. Αναρωτιέμαι όμως αν, κάπου στη διαδρομή, αρχίσαμε να τη χρησιμοποιούμε όχι για να κατανοούμε καλύτερα τα παιδιά μας, αλλά για να βαθμολογούμε διαρκώς τον εαυτό μας και, δυστυχώς, ο ένας τον άλλον.
Ίσως τελικά η μεγαλύτερη πρόκληση της σύγχρονης γονεϊκότητας να μην είναι να μάθουμε περισσότερα για τα παιδιά. Ίσως να είναι να ξαναβρούμε την εμπιστοσύνη ότι μπορούμε να τα γνωρίσουμε, να τα ακούσουμε και να μεγαλώσουμε μαζί τους χωρίς να αισθανόμαστε ότι δίνουμε εξετάσεις κάθε μέρα.
Γιατί μια κοινωνία που δεν αφήνει χώρο στους γονείς να είναι άνθρωποι δύσκολα θα αφήσει χώρο και στα παιδιά να γίνουν άνθρωποι.
Winnicott, D. W. (1965). The Maturational Processes and the Facilitating Environment.
Siegel, D. J. (2012). The Developing Mind: How Relationships and the Brain Interact to Shape Who We Are.
Sunderland, M. (2006). The Science of Parenting.
Furedi, F. (2008). Paranoid Parenting: Why Ignoring the Experts May Be Best for Your Child.
Center on the Developing Child at Harvard University.
Μάγκη Πούπλη
Σύμβουλος Γονέων με εξειδίκευση στο νευρικό σύστημα
Founder of Bonding Nest
Διάβασε online το τεύχος Ιουνίου 2026 εδώ !!
PHOTO: PIXABAY