ΨΥΧΙΚΟ: Οδός Στρατηγού Κωνσταντίνου Καλλάρη
«ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΕ ΕΞΕΤΕΛΕΣΕΣ ΤΟ ΚΑΘΗΚΟΝ ΣΟΥ» – Ο ΚΑΛΛΑΡΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΝΕΚΡΟΝ ΥΙΟΝ ΤΟΥ.
Η εφημερίδα «Ακρόπολις» δημοσιεύει όλες τις λεπτομέρειες του πατριωτικού δράματος το οποίο έλαβε χώρα στην Ήπειρο, ανήμερα του Αγίου Νικολάου, 6 Δεκεμβρίου 1912, στη γραμμή του πυρός, στο οποίο πρωταγωνίστησαν δύο Σπαρτιατικοί ήρωες: ο ανθυπολοχαγός Σπύρος Καλλάρης ως στρατιώτης και ο στρατηγός Κωνσταντίνος Καλλάρης ως στρατηγός και ως πατέρας.
Η «Ακρόπολις» επισημαίνει ότι άντλησε το σχετικό ρεπορτάζ από την εφημερίδα «Σκριπ».
Ο ανθυπολοχαγός Σπύρος Καλλάρης ήταν επί τρεις ημέρες άρρωστος με πυρετό στη σκηνή του πατέρα του. Μόλις έμαθε ότι ο λόχος του πολεμάει στην πρώτη γραμμή, ζήτησε από τον στρατηγό Καλλάρη να πάει να πολεμήσει.
Όταν σκοτώθηκε ο λοχαγός του, ανέλαβε τη διοίκηση του λόχου. Βλέποντας τους άνδρες να κλονίζονται, σηκώθηκε όρθιος, τράβηξε το ξίφος του και όρμησε μπροστά για να τους εμψυχώσει, μέχρι που τον έπληξε θανάσιμα στο μέτωπο εχθρική σφαίρα.
Στις 7 το πρωί της επόμενης ημέρας, ο ταγματάρχης Καραμαλίκης πλησίασε τον μέραρχο και ήταν φανερό ότι δίσταζε να του αναγγείλει το κακό.
Ο στρατηγός αμέσως τον ρώτησε: «Επληγώθη ή εφονεύθη και πώς;»
Ο ταγματάρχης Καραμαλίκης με λίγες λέξεις ανήγγειλε τον ηρωικό θάνατο του Σπύρου Καλλάρη. Ο πατέρας αντίκρισε τη σορό του παιδιού του, έσκυψε, φίλησε το αιματωμένο του μέτωπο και είπε:
«Η ημέρα αυτή, παιδί μου, είναι ημέρα ευτυχίας διά τον Στρατηγόν και δυστυχίας διά τον πατέρα. Ανθυπολοχαγέ Καλλάρη, εξετέλεσες λαμπρά το καθήκον σου. Εύγε,αιώνια σου η μνήμη».
Έπειτα απευθύνθηκε στον υπολοχαγό Τσακμάκη και του είπε:
«Φροντίσατε παρακαλώ, διά την κηδείαν του παιδιού μου».
Έπειτα ο στρατηγός εστράφη προς τον δεκανέα ακόλουθό του και του είπε:
«Φέρε τη φοράδα μου. Και οι κύριοι αξιωματικοί του επιτελείου παρακαλώ επί των ίππων».
Κατά τη διάρκεια της ημέρας διηύθυνε τη μάχη. Το βράδυ επέστρεψε στη σκηνή του, έσφιξε το μέτωπό του και έκλαψε ως πατέρας, αφού ως στρατηγός εξετέλεσε σπαρτιατικώτατα το καθήκον του.
Ο ΕΦΕΔΡΟΣ που υπογράφει την ανταπόκριση από το μέτωπο τελειώνει λέγοντας:
«Και νομίζουν τινές ότι ο ηρωισμός αναγράφεται μόνο εις τα μυθιστορήματα ».
Το κύριο άρθρο της εφημερίδας «Ακρόπολις» σχολιάζει:
«Όταν ούτω αντιλαμβάνονται τα πράγματα οι διευθύνοντες τας πολεμικάς μας δυνάμεις, όταν το οικογενειακόν υποχωρεί εις το πατριωτικόν συμφέρον, όταν ο πόνος του πατρός εξουδετερώνεται μέσα εις την άδολον χαράν του πατριώτου και του πολεμάρχου, όταν εις την ζωήν δεν δίδεται σημασία περισσοτέρα της όσης αξίζει, όταν ο θάνατος δεν θεωρείται ως η εσχάτη των δυστυχιών, αλλά συχνά η υπερτάτη των ευτυχιών η χώρα αυτή δεν είνε προωρισμένη να εκλείψη από τον Ευρωπαϊκόν χάρτην, η φυλή αυτή και το Έθνος από την μεγάλην Ευρωπαϊκήν οικογένειαν».
Επίσης, το κύριο άρθρο της εφημερίδας παρομοιάζει τον στρατηγό Καλλάρη με τον στρατηγό, φιλόσοφο και ιστορικό Ξενοφώντα, ο οποίος ενώ τελούσε θυσία στεφανωμένος στα κτήματά του στον Σκιλλούντα, έμαθε τον θάνατο του γιου του, Γρύλλου στη μάχη της Μαντινείας – έβγαλε το στεφάνι, ρώτησε αν πέθανε γενναία και μόλις το έμαθε ξαναφόρεσε το στεφάνι και συνέχισε τη θυσία.
Ο υποστράτηγος και διοικητής της Β’ Μεραρχίας, κ.Καλλάρης, απέστειλε προς τον προσωπάρχην του υπουργείου των Στρατιωτικών, κ. Νίδερ το κάτωθι τηλεγράφημα εκ Φιλιππιάδας:
«8 Δεκεμβρίου Σάββατον πρωί.
Νίδερ, προσωπάρχην
Υπουργείον Στρατιωτικών Αθήνας.
Προετοιμάσατε σύζυγόν μου κομίζοντες αυτή τηλεγράφημα απευθυνόμενον δι’ υμών, διά τετιμημένον θάνατον υιού μου Πίπη, πεσόντος εν Μανωλιάσα.
ΚΑΛΛΑΡΗΣ»
Ο υπουργός των Στρατιωτικών κ. Στράτος, ευθύς ως έλαβε γνώσιν του θανάτου του υιού του στρατηγού κ. Καλλάρη, απέστειλε προς αυτόν το κάτωθι τηλεγράφημα:
«Υποστράτηγον Καλλάρην, Διοικητή Β’ Μεραρχίας. Φιλιππιάδα.
Προς τον ανδρείο στρατιώτην, όστις ως αρχαίος Σπαρτιάτης αναγγέλει τον θάνατον του πεφιλημένου υιού του, ολόκληρος στρέφεται η συμπάθειά μου. Μετά συγκινήσεως συμμερίζομαι και την λύπην του πατρός και την υπερηφάνειαν του στρατιώτου, του προσενεγκόντος προς την Πατρίδα ό,τι πολυτιμότερον διέθετε.
Ο υπουργός Στρατιωτικών
Ν.Α. ΣΤΡΑΤΟΣ».
Τέλος όπως δημοσιεύει η εφημερίδα «Εμπρός» και ο Βασιλεύς απέστειλε συλλυπητήριο τηλεγράφημα:
«ΚΑΙ Η Α.Μ. Ο ΒΑΣΙΛΕΥΣ
Η Α.Μ.ο Βασιλεύς απέστειλεν εκ Θεσσαλονίκης προς τον υποστράτηγον κ.Καλλάρην εις Φιλιππιάδα θερμότατον συλλυπητήριον τηλεγράφημα διά τον ηρωικόν θάνατον του υιού του. Παρόμοιον τηλεγράφημα απέστειλε και προς την ενταύθα λυπουμένην οικογένειαν του κ.Καλλάρη».
Όπως αναφέρουν οι μαρτυρίες της εποχής, ο ανθυπολοχαγός Σπύρος Καλλάρης σκοτώθηκε ενώ στεκόταν όρθιος και πολεμούσε, επιτηρώντας τη μάχη και εμψυχώνοντας τους στρατιώτες του.
Η οδός Στρατηγού Καλλάρη στο Ψυχικό φέρει το όνομα ενός ανθρώπου που προσέφερε το παιδί του στην πατρίδα, ένας δρόμος που κρύβει ηρωισμό, αυταπάρνηση αγάπη για την πατρίδα αλλά και το δράμα μιας οικογένειας.
Φωτογραφία Σπύρου Καλλάρη: Εφημερίδα «Εμπρός» 30/12/1912.
Το αναλυτικό ρεπορτάζ προέρχεται από την εφημερίδα «Ακρόπολις», 18/12/1912 και το υπογράφει ο ΕΦΕΔΡΟΣ.
Εφημερίδα «Χρόνος», 11/12/1912
Εφημερίδα «Αστραπή», 11/12/1912
Έρευνα: Άννα Ηλιαδάκη