9 Οκτωβρίου 2026
Πρόσωπα & Ιστορίες

Μια ιστορική «Ψευδομάχη» στη γειτονιά μας

Όταν το 1910 έπεφταν πυρά σε απόσταση αναπνοής από το Ψυχικό, Ν. Ψυχικό και την Φιλοθέη που δεν είχαν ακόμα οικοδομηθεί αλλά ήταν απέραντοι αγροί και λόφοι.

Από το αρχείο της ιστορικής εφημερίδας «ΕΜΠΡΟΣ» της Παρασκευής 9 Απριλίου 1910 μεταφέρω το χρονικό μιας στρατιωτικής άσκησης.

ΧΘΕΣΙΝΗ ΨΕΥΔΟΜΑΧΗ ΠΑΡΑ ΤΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΝ.

ΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΑΙ ΥΠΟ ΒΡΟΧΗΝ.

Παρακάτω σας μεταφέρω το χρονικό μιας στρατιωτικής άσκησης που διεξήχθη στο Χαλάνδρι το 1910, όπως την παρουσίασε η εφημερίδα «ΕΜΠΡΟΣ».

Στην ελεύθερη απόδοση του κειμένου επέλεξα να απλοποιήσω ορισμένα σημεία για την καλύτερη ροή της ανάγνωσης, διατηρώντας παράλληλα το χαρακτηριστικό ύφος γραφής του τύπου εκείνης της εποχής

Επρόκειτο για την τελευταία άσκηση των απαλλαγέντων και διαθεσίμων, η οποία -όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο δημοσίευμα – ήταν μία «ψευδομάχη» στην περιοχή του Χαλανδρίου, υπό την ηγεσία του Μεράρχου κ. Κωνσταντινίδη.

Το θέμα της ψευδομάχης ήταν το εξής: Μια εχθρική μικτή Ταξιαρχία επρόκειτο να επιτεθεί εναντίον των Αθηνών με σκοπό την κατάληψή της. Την επίθεση αυτή όφειλε να αποκρούσει μια άλλη, επίσης μικτή Ταξιαρχία, προκειμένου να υπερασπιστεί την πόλη.

Ο καιρός παρέμεινε βροχερός και αθλιέστατος καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, γεγονός που δεν επέτρεψε την πλήρη εκτέλεση του θέματος της άσκησης.

Στην ψευδομάχη έλαβαν μέρος το 1ο Πεζικό Σύνταγμα υπό τον κ. Γιάνναρον, το 7ο Πεζικό υπό τον κ. Γερογιάννην, το 2ο Τάγμα Ευζώνων υπό τον λοχαγό κ. Παπαδημητρίου, δύο τάγματα του Μηχανικού, καθώς και τμήματα του Πυροβολικού και του Ιππικού.

Τα σώματα αυτά αναχώρησαν από το κέντρο της Αθήνας την 6η πρωινή ώρα, με τις δυνάμεις που αποτελούσαν την εχθρική φάλαγγα να προπορεύονται. Η έναρξη της ψευδομάχης έγινε στις 7 1/2, όταν η εχθρική φάλαγγα άρχισε να βαδίζει κατά των Αθηνών.

Οι πλαγιοφυλακές της εχθρικής φάλαγγας και οι αντίστοιχες της δύναμης που υπερασπιζόταν την Αθήνα συναντήθηκαν στους λόφους «Τσακό» και «Άγιος Ιωάννης», όπου και άρχισαν αμέσως τις εχθροπραξίες.

Οι διοικούντες τις πλαγιοφυλακές κ.κ. Καμπιώτης και Πίκουλας ανέπτυξαν καταλλήλως τους άνδρες τους και διέταξαν την έναρξη πυρών. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, ξεκίνησε ραγδαία βροχή, οπότε και η μάχη διεκόπη με διαταγή του Μεράρχου.

Τα στρατεύματα συγκεντρώθηκαν στο Χαλάνδριον. Οι κάτοικοι προθυμοποιήθηκαν να παραχωρήσουν τα οικήματα και τα καταστήματά τους στους αξιωματικούς και στους οπλίτες .

Στο Χαλάνδριον διανεμήθη το συσσίτιο. Μετά το γεύμα ακολούθησαν τραγούδια και χοροί.

Η μουσική της φρουράς που συνόδευε τον στρατό επαιάνιζε διάφορα εμβατήρια.

Την 2αν μεσημβρινή ώρα τα στρατεύματα επανήλθαν στην πόλη και κατευθύνθηκαν στους Στρατώνες τους.

Οι στρατιώτες είχαν γυμνασθεί μόλις πενήντα ημέρες. Η απόλυσή τους θα πραγματοποιηθεί αφού ολοκληρώσουν τον καθαρισμό του οπλισμού, της εξάρτυσης και του ιματισμού τους προκειμένου να τα παραδώσουν, οπότε την Κυριακή το πρωί θα είναι ελεύθεροι να επιστρέψουν στις εστίες τους.

Την ίδια ημέρα θα απολυθούν και οι υπαξιωματικοί της κλάσεως του 1908, οι οποίοι μαζί με τους εκγυμνασθέντες, θα έχουν πλέον γράψει μια κοινή και αλησμόνητη στρατιωτική σελίδα στο βιβλίο της ζωής τους.

Πηγή: Εφημερίδα «ΕΜΠΡΟΣ» | Παρασκευή 9 Απριλίου 1910.

Γράφει: Άννα Ηλιαδάκη

Διάβασε online το τεύχος Σεπτεμβρίου 2026 εδώ !!