Τεχνητή Νοημοσύνη και σοφιστεια. Η αναζήτηση της αλήθειας.

8 Ιανουαρίου 2026 admin

Η αναζήτηση της αλήθειας έχει ηθικό περιεχόμενο και ο Πλάτωνας την αναζητεί στο υπερβατικό πεδίο στο ότι η αλήθεια ευρίσκεται στον κόσμο των ιδεών και ενώνεται με την δημιουργία. Είναι ιερή διαδικασία η αναζήτηση της αλήθειας η οποία πηγάζει από την πρωταρχική ουσία των πάντων. Η αλήθεια δεν είναι απλά λόγος αλλά είναι ο Λόγος που διέπει την κτίση την δημιουργία.

Αναζητούμε την αλήθεια αλλά πως; Από το αρχικό στοιχείο της δημιουργίας όπου τα πάντα ενώνονται. Η δημιουργία και η λειτουργία του Κόσμου είναι αλήθεια και διέπεται από νόμους οι οποίοι ανευρίσκονται με την μαθηματική διαλεκτική ως θέση-αντίθεση-σύνθεση. Η Πλατωνική διαλεκτική είναι μαθηματικά δια του λόγου ή λόγος με μαθηματική δομή.

Εκπίπτοντες από το ισχυρό εγώ μας μεταβαίνουμε στην σωκρατική ταπεινότητα του ΕΝ ΟΙΔΑ ΟΤΙ ΟΥΔΕΝ ΟΙΔΑ και που είναι η βάση της φιλοσοφικής αναζήτησης.

Ως ορίζεται στην διαλεκτική κάθε πράγμα ενέχει εντός του την αντίθεση, το σπέρμα της αντίθετης θεώρησης και αυτό ακριβώς είναι η πηγή της κίνησης στην αλυσίδα αυτή.

Ξεκινάει λοιπόν μια συζήτηση για ένα θέμα ο Σωκράτης δεν εκφράζει ποτέ γνώμη χωρίς γνώση και για τον λόγο αυτό με ταπείνωση ομολογεί ότι δεν γνωρίζει τίποτε περί αυτού και καλεί τους συνομιλητές του να εκφράσουν τις θέσεις τους για παράδειγμα <<Τί είναι δίκαιο>> που είναι η βάση της συζητήσεως για την Πλατωνική Πολιτεία, λέει λοιπόν ο Θρασύμαχος ότι είναι το Δίκαιο του Ισχυρού διότι μόνο αυτός έχει την δύναμη να το επιβάλλει. Φυσικά ο Σωκράτης δεν το δέχεται αυτό διότι ποια θα ήταν η έννοια και η σκοπιμότητα της πολιτείας εάν δεν δημιουργείτο για να προστατεύσει όλους τους δυνατούς και αδύναμους από την αυθαιρεσία, όμως δεν εκφράζει αντίθεση διότι θέλει τον ίδιο τον Θρασύμαχο να περιπέσει σε αντιφάσεις με τον ίδιο του τον εαυτό για να καταρριφθεί η θέση του. Θέλει τον ίδιο τον θέτοντα τον λόγο να αναιρέσει αυτόν για να οδηγηθεί ο λόγος προς την θέση του Σωκράτη που είναι αυτή που άπτεται της αληθείας. Ζητάει λοιπόν διευκρινήσεις διασαφηνίσεις εξηγήστε μου παρακαλώ το ένα εξηγήστε μου το άλλο κάντε το πιο σαφές, με τον λόγο αυτόν που έχει μια ιερή μαθηματική δομή κάνει τον έτερο συνομιλητή να πέσει σε αντιφάσεις και η αρχική θέση καταρρίπτεται και εκ της αντιθέσεως φτιάχνεται μια νέα σύνθεση κοινά αποδεκτή επάνω στην οποία πατάει ο λόγος και προχωράει η έρευνα. Με την μαιευτική αυτή διαδικασία έβγαζε την αλήθεια από τον ίδιο τον συνομιλητή του και πάντοτε την οδηγούσε στο Αγαθό την Ηθική και την Ανυπόσταση Αρχή που είναι η δημιουργός αιτία των πάντων.

Άνευ της αληθείας ο κόσμος δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει και είναι αυτή η βάση των επιστημών και της εξέλιξης. Εκ της διαλεκτικής δια του υποθετικού λόγου δημιουργείται το αξίωμα ως μια εξέλιξη της σύνθεσης και κατόπιν το θεώρημα όπου τα πάντα επιβεβαιώνονται.

Η ΤΝ ως επιταχυντής σοφιστείας και η αντίθεση με τη Σωκρατική τεχνική εκμαιεύσεως της αληθείας. Πως η ΤΝ μπορεί να υπηρετεί την αλήθεια

Τι είναι σοφιστεία :ισχυρά δομημένος λόγος με λάθος δεδομένα οπότε είναι προϊόν πλάνης. Εδώ έχουμε δύο περιπτώσεις 1 πλάνη του δίδοντος τα στοιχεία λόγω εσφαλμένης γνώσεως διότι δεν είναι επιβεβαιωμένα 2 αυτός που δίνει στα στοιχεία δημιουργεί ισχυρά δομημένη λογική ακολουθία που πείθει για ίδιον όφελος πχ πολιτικός, ρήτορας, δικηγόρος.

Όταν λοιπόν στην τεχνητή νοημοσύνη δοθούν λάθος στοιχεία όπως στοιχεία μη επιβεβαιωμένα τότε παράγει ορθή λογική που βγάζει σε λανθασμένα συμπεράσματα.

Αυτό συμβαίνει διότι η ΤΝ δεν γνωρίζει την πραγματικότητα και επεξεργάζεται λογικά τα δεδομένα και τα συνδέει με όσα έχει ήδη μάθει.

Ο ίδιος ο χειριστής της ΤΝ ορίζει το πλαίσιο και αξιολογεί το κείμενο και την αλήθεια των παραδοχών. Για να συμβεί αυτό πρέπει να δίδονται στοιχεία πλήρως επιβεβαιωμένα ως αληθή και για να γίνει αυτό πρέπει να ζητιέται από την ΤΝ να επιβεβαιώνει αν ισχύει αυτό ή το άλλο. Η απάντηση μπορεί να είναι ότι δεν είναι επιβεβαιωμένο, δεν είναι αληθές, ή είναι αληθές.

Η ΤΝ δεν είναι αυθεντία δεν αντικαθιστά την κριτική σκέψη, λειτουργεί επάνω στα δεδομένα και στη διατύπωση που δέχεται, μπορεί να βοηθήσει πολύ αλλά και να παραπλανήσει αν δεν υπάρχει επίγνωση. Είναι ένα εργαλείο της γλώσσας όχι ένας κριτής της αλήθειας. Δεν έχει κρίση επίγνωση ενσυναίσθηση συναίσθημα συνείδηση.

Εκείνος που τη χειρίζεται θέτει ερωτήσεις με απόλυτη σαφήνεια επί του συγκεκριμένου θέματος και το αποτέλεσμα αξιολογείται.

Εάν τα στοιχεία που δίδονται στην ΤΝ είναι λανθασμένα αυτή δεν διορθώνει αλλά είναι ικανή να δομήσει ένα κείμενο απόλυτα λογικοφανές που είναι προϊόν πλάνης.

Μόνο ο άνθρωπος εάν διέπεται από το μέτρο, τον διάλογο, την εμπειρία, την γνώση μπορεί να ελέγξει την ΤΝ. Και επειδή ο άνθρωπος κυριαρχείται από τον Λόγο τότε και η Τεχνητή νοημοσύνη μπορεί και πρέπει να τεθεί υπό τον λόγο.

Έχει τεράστια σημασία να ελέγχονται τα δεδομένα που τίθενται στην ΤΝ ως προς την αλήθεια αυτών πριν τεθούν σε αυτήν διότι αν είναι αναληθή παράγεται σοφιστεία η οποία μπορεί να πολλαπλασιαστεί σε απίθανο βαθμό.

Με την έννοια αυτή η Τεχνητή Νοημοσύνη λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής σοφιστείας φτάνοντας στην αντίθεση από την σωκρατική διδασκαλία και διαλεκτική που αναζητούσε την αλήθεια.

Μπορεί να συνθέσει η ΤΝ ένα κείμενο με καλή δομή, συνεκτική επιχειρηματολογία, λογική ακολουθία ακόμη και αν οι αρχικές παραδοχές είναι λανθασμένες εφόσον γίνουν δεκτές ως δεδομένα. Εάν όμως μετά τη ρωτήσεις για τα δεδομένα αυτά στην βάση των οποίον συντάχθηκε το κείμενο θα σου πει δεν είναι επιβεβαιωμένο ή έψαξα και δεν υπάρχει ή δεν είναι αληθές.

Η κατάσταση αυτή μοιάζει με την τέχνη των σοφιστών της αρχαιότητας η οποίοι με ψευδή επιχειρήματα δομημένα με συνεκτικότητα και αληθοφάνεια πείθανε τα πλήθη στο ψεύδος με σκοπό να αντλήσουν ίδιο όφελος όπως χρήματα ισχύ κύρος αναγνώριση και επηρεασμό και ποδηγέτηση της κοινής γνώμης πράγμα που ισχύσει και σήμερα όπου η αληθοφάνεια κυριαρχεί στα ΜΜΕ και στο διαδίκτυο.

Ο Σωκράτης αντίθετα διεπόμενος από την ηθική συγκρότηση όντας απόλυτα δίκαιος με την μαιευτική τέχνη σε ένα διάλογο προσπαθούσε να βγάλει από τον άνθρωπο τον λόγο που έχει μέσα του που ήταν η αλήθεια.

Η ΤΝ δεν έχει ανεξάρτητη κρίση δεν βιώνει τον κόσμο δεν έχει συνείδηση . Ο Σωκράτης ρωτούσε αμφισβητούσε αποδομούσε τις έννοιες έψαχνε την ουσία. Με λίγα λόγια η ΤΝ είναι τεχνίτης του λόγου και όχι εραστής της αλήθειας ήτοι της φιλο-σοφίας η οποία ανήκει στον άνθρωπο.

Η πραγματική πρόοδος δεν είναι η αύξηση της δύναμης αλλά η αύξηση της ευθύνης στη χρήση αυτής.

Σε φιλοσοφικό επίπεδο η ΤΝ δεν έχει εγγενή αναφορά στην αλήθεια αλλά στη βελτιστοποίηση του λόγου και στην απάντηση στο ερώτημα όπως τέθηκε. Άρα και ο τρόπος που τίθεται το ερώτημα καθορίζει και την φύση της απάντησης. Αυτό ακριβώς πολεμούσε ο Σωκράτης τη γλώσσα ως εργαλείο της πειθούς χωρίς εσωτερική ηθική πυξίδα. Η ΤΝ μπορεί να πει την αλήθεια αλλά όχι απαραίτητα όταν τη χρειάζεσαι παρά μόνο εάν ζητηθεί με ακρίβεια και σε κατάλληλη μορφή, δηλαδή η αλήθεια δεν εκπέμπεται αυτόματα αλλά πρέπει να προκληθεί. Και αυτό καθιστά την ΤΝ δυνητικά ένα επικίνδυνο εργαλείο αν ο χρήστης δεν διαθέτει κριτική ικανότητα. Ποιος φέρει την ευθύνη στην δική μας περίπτωση η ΤΝ υπεύθυνη για λογική συνοχή, ο άνθρωπος υπεύθυνος για αλήθεια, ήθος, σκοπό, κρίση, εμπειρία. Η ΤΝ χειρίζεται τον λόγο ο άνθρωπος αναζητεί την αλήθεια. Ο Σωκράτης έλεγε << μην εμπιστεύεσαι τον λόγο επειδή είναι καλοδομημένος, ρώτα τι εννοούμε-είναι αληθές σε τι στηρίζεται>>. Πόσο διαχρονική είναι η αλήθεια αυτή, ισχύει πάντα και μάλιστα με την τεράστια αύξηση των ροών της πληροφορίας δημιουργούνται καταστάσεις πολλαπλασιαστικές της παραπληροφόρησης της πλάνης και της δημιουργίας πολύ σοβαρών καταστάσεων που επηρεάζουν όλο τον κόσμο.

Η σωστή πρόταση δεν είναι μόνο γλωσσικό ζήτημα, είναι ζήτημα παιδείας, ευθύνης, ήθους, γιατί κάποιος θα μπορούσε συνειδητά να χρησιμοποιήσει λάθος δεδομένα και να παράγει πειθώ για χειραγώγηση και τότε η ΤΝ γίνεται επιταχυντής σοφιστείας.

Άρα η ΤΝ μπορεί να πει αλήθειες, αλλά δεν τις επιβάλλει ούτε τις αναζητά αυτόνομα και η αλήθεια εξαρτάται από το πως τίθεται το ερώτημα και από την ηθική του ανθρώπου που την χρησιμοποιεί.

Πρέπει λοιπόν ο χειριστής να δώσει αληθινά δεδομένα τα οποία είναι επιβεβαιωμένα ως αληθή για να δημιουργήσει η τεχνητή νοημοσύνη λόγο που προσεγγίζει την αλήθεια διότι άλλως δημιουργεί μια διαλεκτική σχέση που δεν οδηγεί στην αλήθεια αλλά στην πλάνη.

Η ΤΝ έχει μια κεντρική λειτουργία, παράγει λόγο άριστα δομημένο, πειστικό, λογικό, συνεκτικό. Όμως δεν διαθέτει εμπειρία, κριτική σκέψη, συνείδηση, δεν έχει ηθική βούληση, δεν γνωρίζει την αλήθεια, απλώς χειρίζεται πληροφορία και μορφές λόγου. Έτσι όταν της δίδονται λανθασμένα δεδομένα ή κατευθυνόμενα ερωτήματα μπορεί να παράγει ένα πειστικό λόγο που δεν έχει αληθές περιεχόμενο. Αυτό ακριβώς θυμίζει τη σοφιστική τέχνη πειθούς με στόχο το αποτέλεσμα και όχι την αναζήτηση της αλήθειας. Η ΤΝ επομένως μπορεί να γίνει επιταχυντής σοφιστείας διότι γράφει γρήγορα, οργανώνει καλά επιχειρήματα, παράγει κύρος μέσω γλωσσικής αρτιότητας.

Και αυτό είναι λίαν επικίνδυνο διότι ο λόγος ομοιάζει τα μέγιστα με τον Λόγο και μάλιστα παράγεται με πολύ μεγαλύτερη αρτιότητα και πληρότητα από τον φυσικό λόγο διότι η γλώσσα είναι πολύ πληρέστερη και νοηματοδοτεί έννοιες με μια ανώτερη φαινομενική ευφυία που μπορεί να επηρεάσει τα μέγιστα τους ανθρώπους.

Η ΤΝ στα χέρια κακόβουλων ανθρώπων οι οποίοι θέλουν να επηρεάσουν κόσμο σύμφωνα με τα συμφέροντά τους γίνεται ένα εργαλείο πολλαπλασιαστικής ισχύος διότι δείχνει μια ανώτερη ευφυία που πείθει. Μπορεί να ωθήσει τον κόσμο να πιστέψει πράγματα τελείως λανθασμένα αναληθή, πλήρως ψευδή και να πυροδοτήσει συμπεριφορές όπως αυτή των ανθρώπων που πείστηκαν από τους σοφιστές και οδήγησαν τον Σωκράτη τον μέγιστο των φιλοσόφων στον θάνατο αφού πρώτα του επέφεραν τον ηθικό θάνατο με ψευδή επιχειρήματα άριστα δομημένα σε φυσικό λόγο.

Σκεφθείτε λοιπόν αυτό να γίνει στις μάζες και μια δημοκρατική πλειοψηφία να πειστεί να πολεμήσει ανθρώπους οι οποίοι έχουν το δίκαιο με το μέρος τους.

Η ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ

Ο Σωκράτης ο μεγαλύτερος υπέρμαχος της Ηθικής της Αρετής της Εντιμότητας πίστευε στον άνθρωπο ότι βαθιά μέσα στην ψυχή του έκρυβε το Αγαθό την Αλήθεια και προσπαθούσε να την εκμαιεύσει. Πίστευε ότι ουδείς κακός με τη βούλησή του.

Με ταπείνωση μπροστά στη γνώση και την ανυπόθετη αρχή την αρχή των πάντων έλεγε δεν γνωρίζω τίποτα πέστε εσείς τι πιστεύετε; Έκανε ερωτήσεις ζήταγε αποσαφηνίσεις εννοιών, πληρέστερες απαντήσεις και όταν διαπίστωνε λανθασμένες θέσεις που έρχονταν σε αντίθεση με την ηθική την αρετή το δίκαιο το αγαθό, με τις κατάλληλες ερωτήσεις έφερνε τον συνομιλητή του σε αντιφάσεις ώστε να αποσταθεροποιήσει τον ψευδή λόγο και τελικά να βγάλει τον ορθό λόγο που κρύβει ο άνθρωπος μέσα στην ψυχή του όταν ευρίσκετο προ της ενσαρκώσεως στο Φως της Αλήθειας και των Ιδεών.

Η αναζήτηση της αλήθειας έχει ηθικό περιεχόμενο και ο Πλάτωνας οδηγεί στην υπέρβαση σε ένα ανώτερο κόσμο από τον οποίο τα πάντα προέχονται σαν πρότυπα. Εκεί ευρίσκεται η Ιδέα που ενώνεται μ τον Κόσμο της Δημιουργία από εκεί που τα πάντα πηγάζουν και δεν μπορεί να μη είναι κάτι το αγαθό και το ορθό διότι άλλως αυτός ο κόσμος δεν θα υπήρχε.

Η λειτουργία του Κόσμου σαν κόσμημα από όπου προέρχεται η λέξη διέπεται από νόμους οι οποίοι ευρίσκονται στα μαθηματικά μιας διαλεκτικής που οδηγεί από αλήθεια σε αλήθεια. Και η φύση του Κόσμου είναι αρμονία και τα πάντα είναι δεμένα με δεσμούς αναλογίας και μέτρου ως ορίζει ο Πλάτωνας στο έργο του Τίμαιο ένα κοσμικό φιλοσοφικό ποίημα βασισμένο σε υποθετικό λόγο το οποίο σε ένα διάλογο ανερχόμενο οδηγεί στην ανυπόθετη αρχή και το αγαθό.

Μακριά λοιπόν από υπερ-εγώ εγωκεντρισμό με ταπείνωση ως προς την θέση μας στην Δημιουργία και τον Λόγο αναζητούμε την αλήθεια.

Πόθεν πηγάζει η αλήθεια ; απάντηση εκ του Αγαθού και γιατί αυτό; διότι άνευ της αληθείας ο κόσμος δεν μπορεί να λειτουργήσει.