Βία κατά των γυναικών στην Ελλάδα: Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία
Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται γυναίκες, οικογένειες και ζωές που επηρεάζονται από τη σωματική, ψυχολογική, σεξουαλική και οικονομική κακοποίηση. Τι γνωρίζουμε για την έκταση του φαινομένου στη χώρα μας και τι εξακολουθούμε να μην καταγράφουμε;
Οι αριθμοί πίσω από την πραγματικότητα
Σύμφωνα με την 6η Ετήσια Έκθεση για τη Βία κατά των Γυναικών, που δημοσίευσε τον Μάρτιο του 2026 η Γενική Γραμματεία Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας για το 2025 καταγράφουν 19.167 γυναίκες θύματα ενδοοικογενειακής βίας και 22.876 καταγγελλόμενα περιστατικά.
Η σύγκριση με το 2024 δείχνει ότι η αυξητική τάση συνεχίζεται. Τότε είχαν καταγραφεί 18.640 γυναίκες θύματα και 22.080 περιστατικά. Πρόκειται για αύξηση περίπου 2,8% στον αριθμό των γυναικών θυμάτων και 3,6% στα καταγγελλόμενα περιστατικά.
| Δείκτης ΕΛ.ΑΣ. | 2024 | 2025 |
| Γυναίκες θύματα | 18.640 | 19.167 |
| Καταγγελλόμενα περιστατικά | 22.080 | 22.876 |
| Γυναίκες θύματα βιασμού | 314 | 332 |
| Θύματα γυναικοκτονίας* | 17 | 16 |
*Οι αριθμοί αφορούν τους δείκτες που περιλαμβάνονται στην έκθεση της Γενικής Γραμματείας και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως ανεξάρτητη, εξαντλητική καταγραφή κάθε περίπτωσης γυναικοκτονίας. Πηγή: 6η Ετήσια Έκθεση, στοιχεία ΕΛ.ΑΣ.
Οι αριθμοί αυτοί δεν αποτυπώνουν το σύνολο της βίας που ασκείται κατά των γυναικών στην Ελλάδα. Αφορούν περιστατικά που έφτασαν στην αστυνομία και καταγράφηκαν με συγκεκριμένες διοικητικές διαδικασίες. Δεν περιλαμβάνουν όλες τις περιπτώσεις που παραμένουν αδήλωτες, ούτε αποτυπώνουν με τον ίδιο τρόπο όλες τις μορφές κακοποίησης.
Αυτή η διάκριση είναι καθοριστική: οι καταγγελίες δεν αποτελούν μέτρηση της συνολικής έκτασης του φαινομένου.
Περισσότερες καταγγελίες: Τι σημαίνει πραγματικά η αύξηση;
Η αύξηση των καταγεγραμμένων περιστατικών είναι αναμφίβολα ένα σοβαρό μήνυμα. Δεν αρκεί, ωστόσο, από μόνη της για να αποδείξει ότι η πραγματική βία αυξήθηκε με τον ίδιο ρυθμό.
Πίσω από την άνοδο των καταγγελιών μπορεί να βρίσκονται διαφορετικοί παράγοντες: μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση, περισσότερες γυναίκες που αναγνωρίζουν ότι υφίστανται κακοποίηση, καλύτερη ενημέρωση για τις δυνατότητες προστασίας, μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις υπηρεσίες ή και πραγματική αύξηση των περιστατικών.
Οι παράγοντες αυτοί μπορεί να λειτουργούν ταυτόχρονα.
Επομένως, η αύξηση των καταγγελιών δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ούτε ως απόδειξη αποτυχίας κάθε προσπάθειας πρόληψης ούτε ως ένδειξη ότι το πρόβλημα περιορίζεται επειδή περισσότερες γυναίκες μιλούν. Χρειάζεται συστηματική παρακολούθηση, συγκρίσιμα δεδομένα και αξιολόγηση των πολιτικών προστασίας.
Υπάρχει, άλλωστε, μια σημαντική πλευρά που δεν αποτυπώνεται εύκολα σε κανέναν πίνακα: πόσες γυναίκες εξακολουθούν να φοβούνται να καταγγείλουν τον άνθρωπο που τις κακοποιεί;
Τι δείχνει η ευρωπαϊκή εικόνα
Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση σε ένα φαινόμενο που απασχολεί ολόκληρη την Ευρώπη.
Το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), στην ανάλυση των διοικητικών στοιχείων για την Ελλάδα, επισημαίνει ότι η ψυχολογική βία αποτελεί την πιο συχνά καταγεγραμμένη μορφή ενδοοικογενειακής βίας στην αστυνομία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2022 που χρησιμοποιεί η συγκεκριμένη ευρωπαϊκή καταγραφή, το 74% των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας που καταγράφηκαν από την αστυνομία ήταν γυναίκες. Την ίδια χρονιά, οι γυναίκες αντιπροσώπευαν το 93% των θυμάτων που σκοτώθηκαν από στενό σύντροφο.
European Institute for Gender Equality
Η έκθεση του EIGE επισημαίνει επίσης ένα πρόβλημα στην ελληνική στατιστική αποτύπωση: η βία μεταξύ συντρόφων εντάσσεται στην ευρύτερη κατηγορία της ενδοοικογενειακής βίας. Έτσι, δεν είναι πάντοτε δυνατή η ξεχωριστή και πλήρης παρακολούθηση των περιστατικών που αφορούν αποκλειστικά τη βία από νυν ή πρώην σύντροφο.
Αυτό έχει σημασία, γιατί χωρίς αναλυτικά και συγκρίσιμα δεδομένα είναι δυσκολότερο να κατανοήσουμε πού εντοπίζεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος, ποιες ομάδες χρειάζονται περισσότερη υποστήριξη και ποιες παρεμβάσεις αποδίδουν.
Η βία δεν τελειώνει με την καταγγελία
Η καταγραφή ενός περιστατικού είναι σημαντικό βήμα. Δεν αποτελεί, όμως, από μόνη της εγγύηση ότι μια γυναίκα θα μπορέσει να συνεχίσει τη ζωή της με ασφάλεια.
Η προστασία απαιτεί συνέχεια: άμεση ανταπόκριση των αρχών, πρόσβαση σε νομική και ψυχολογική υποστήριξη, ασφαλή στέγαση όπου χρειάζεται, οικονομική ενίσχυση και δυνατότητα επαγγελματικής επανένταξης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η προστασία των παιδιών που μεγαλώνουν σε περιβάλλον ενδοοικογενειακής βίας. Ακόμη κι όταν δεν είναι τα ίδια άμεσα θύματα σωματικής κακοποίησης, η έκθεσή τους στη βία μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στην ανάπτυξη και την ψυχική τους υγεία.
Η αντιμετώπιση του φαινομένου δεν μπορεί επομένως να περιορίζεται στην αστυνομική διαχείριση των περιστατικών. Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο δίκτυο κοινωνικής προστασίας που να λειτουργεί πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την καταγγελία.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσες γυναίκες καταγγέλλουν
Τα στατιστικά στοιχεία είναι απαραίτητα. Μας επιτρέπουν να αντιληφθούμε την έκταση του προβλήματος, να παρακολουθήσουμε τις μεταβολές και να αξιολογήσουμε την αποτελεσματικότητα των πολιτικών.
Όμως πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει μια πραγματική ιστορία. Μια γυναίκα που μπορεί να χρειάζεται προστασία, ένα παιδί που μεγαλώνει μέσα στον φόβο, ένας άνθρωπος που προσπαθεί να ξαναχτίσει την καθημερινότητά του.
Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να αυξηθούν οι καταγγελίες. Είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε κάθε γυναίκα να μπορεί να μιλήσει χωρίς φόβο, να βρει πραγματική υποστήριξη και να έχει τη δυνατότητα να ζήσει ελεύθερη από τη βία.
Η 25η Νοεμβρίου μάς υπενθυμίζει ότι η ενημέρωση δεν αρκεί χωρίς δράση. Και ότι μια κοινωνία δεν κρίνεται μόνο από το πόσο έντονα καταδικάζει τη βία, αλλά και από το πόσο αποτελεσματικά προστατεύει εκείνες που την υφίστανται.
Οι αριθμοί μάς δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος. Η στάση μας απέναντί του δείχνει τι κοινωνία θέλουμε να είμαστε.
Πηγές και περαιτέρω ενημέρωση