Έφηβοι και οθόνες: πριν πούμε «εθισμός», ας ανοίξουμε τη συζήτηση
«Άλλα πέντε λεπτά». Μια φράση που ακούγεται σε πολλά σπίτια και που, όταν αφορά το κινητό, μπορεί να έχει αρκετά ελεύθερη σχέση με τον χρόνο. Ο γονιός ανησυχεί, ο έφηβος εκνευρίζεται και μια συζήτηση που ξεκίνησε με το «άφησέ το λίγο» καταλήγει εύκολα στο «δεν μπορείς να ζήσεις χωρίς αυτό».
Η λέξη «εθισμός» έρχεται συχνά να περιγράψει αυτή την ανησυχία. Τη χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητά μας, τη διαβάζουμε σε τίτλους, την ακούμε σε συζητήσεις για τα παιδιά. Όμως, όσο εύκολα λέγεται, τόσο προσεκτικά χρειάζεται να εξετάζεται. Οι πολλές ώρες μπροστά σε μια οθόνη δεν αρκούν από μόνες τους για να βγει ένα τέτοιο συμπέρασμα. Η δυσκολία ελέγχου και η σοβαρή επιβάρυνση της καθημερινής ζωής έχουν ιδιαίτερη σημασία στην αξιολόγηση προβλημάτων όπως η διαταραχή ηλεκτρονικού παιχνιδιού.
Πίσω από το «είναι συνέχεια στο κινητό» υπάρχουν ερωτήσεις που αξίζει να κάνουμε. Τι συμβαίνει εκεί για το παιδί μας; Με ποιον μιλάει, τι το ενδιαφέρει, τι το κρατάει; Μπορεί εμείς να βλέπουμε μια συσκευή, ενώ εκείνο βλέπει την παρέα του, ένα παιχνίδι στο οποίο τα καταφέρνει ή μια συζήτηση από την οποία δεν θέλει να λείπει. Για να καταλάβουμε τι μας ανησυχεί, χρειάζεται πρώτα να ξέρουμε λίγο περισσότερα για αυτό που παρατηρούμε.
Η εφηβεία δίνει σε αυτές τις ερωτήσεις μια επιπλέον διάσταση. Ο εγκέφαλος συνεχίζει να αναπτύσσεται και οι σχέσεις με τους συνομηλίκους αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Παράλληλα, κάθε έφηβος φέρνει τις δικές του εμπειρίες και ευαισθησίες. Γι’ αυτό και η σχέση με την τεχνολογία δεν είναι ίδια για όλα τα παιδιά, ακόμη κι όταν χρησιμοποιούν τις ίδιες εφαρμογές.
Ως γονείς, θέλουμε μια καθαρή απάντηση: πόσο είναι πολύ, πότε πρέπει να ανησυχήσουμε, τι χρειάζεται να κάνουμε; Είναι απολύτως κατανοητό. Αλλά ανάμεσα στο «όλα τα παιδιά έτσι κάνουν» και στον φόβο ότι κάθε οθόνη κρύβει μια εξάρτηση, χρειαζόμαστε χώρο για ενημέρωση, ερωτήσεις και ουσιαστική συζήτηση. Χωρίς να βιαζόμαστε να βάλουμε μια ταμπέλα στο παιδί και χωρίς να προσπερνάμε κάτι που πράγματι το δυσκολεύει.
Αυτή τη συζήτηση ανοίγει η ημερίδα «Έφηβοι & Οθόνες: Πώς να προστατεύσεις το παιδί σου χωρίς να χαθεί η σχέση σας», που διοργανώνεται από τον Δήμο Φιλοθέης–Ψυχικού, την Ένωση Γονέων και το Project Parenting. Την Ημερίδα συντονίζει η Μαρίνα Αρπλιά ιδρύτρια του Project Parenting, και συμμετέχουν η Αφροδίτη Κονδύλη, η Μαριτίνα Συμβουλίδη, η Λαμπρινή Γυφτοκώστα, η Μαρία Δημητροπούλου Λόπεζ και η Μάρθα Μαρκάκη, με θέματα που αφορούν τα όρια, την ασφάλεια στο διαδίκτυο και την επικοινωνία με τους εφήβους.
Στη δική μου συζήτηση, «Εθισμός στις οθόνες: Μύθος ή πραγματικότητα στην εφηβεία;», θα σταθούμε στον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα των εφήβων, για να ξεχωρίσουμε μύθους από πραγματικότητες και να καταλάβουμε λίγο καλύτερα το παιδί που έχουμε απέναντί μας. Γιατί το «κλείσ’ το επιτέλους» το έχουμε ήδη δοκιμάσει. Ας δούμε τι άλλο μπορούμε να πούμε.
Θα χαρώ να σας δω στις 7 Οκτωβρίου 2026, στο Γενικό Λύκειο Παλαιού Ψυχικού. Η ημερίδα ξεκινά στις 18:00 και η είσοδος είναι δωρεάν.
Της Μάγκης Πούπλη