“Έκανα Λάθος”: Η Τέχνη του να Συμφιλιώνεσαι με το Παρελθόν και να Χτίζεις Δύναμη για το μέλλον.
Πόσες φορές έχεις πιάσει τον εαυτό σου να σκέφτεται: «Αν δεν είχα κάνει εκείνο το λάθος…» ή «Γιατί δεν το κατάλαβα νωρίτερα;»; Οι περισσότεροι από εμάς κουβαλάμε λάθη που πλήγωσαν άλλους. Επιλογές που γύρισαν μπούμερανγκ. Ευκαιρίες που χάσαμε. Και όσο κι αν προσπαθούμε να τις κρύψουμε κάτω από το χαλί της καθημερινότητας, αυτές παραμένουν εκεί, υπενθυμίζοντάς μας τι κάναμε. Όμως η ψυχολογία έχει να πει: Δεν είμαστε τα λάθη μας. Αλλά η δύναμη που αποκτούμε όταν τα αντικρίζουμε κατάματα.
Σε τέτοιες καταστάσεις, δεν ενεργοποιείται μόνο η σκέψη αλλά ολόκληρο το σώμα μας. Ενεργοποιούνται περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με τον εντοπισμό απειλής και την αξιολόγηση της κατάστασης και στη συνέχεια εκκρίνονται ορμόνες τους στρες. Αν και αυτός ο μηχανισμός έχει σκοπό να μας προειδοποιήσει – προστατεύσει, η ενοχή που ακολουθεί, συχνά παραμένει περισσότερο από όσο χρειάζεται. Έτσι το λάθος, αντί για εργαλείο, γίνεται βάρος. Το σώμα μας παραμένει σε κατάσταση συναγερμού κι εμείς μένουμε κολλημένοι.
Η δύναμη της αποδοχής
Το να παραδεχτείς «έκανα λάθος» είναι δύσκολο. Γιατί πονάει. Η ντροπή και η ενοχή ενεργοποιούν τα ίδια σημεία στον εγκέφαλο με τον σωματικό πόνο. Όμως, η αποδοχή είναι το πρώτο βήμα για την αλλαγή.
Συγχωρείς: όχι για να ξεχάσεις, αλλά για να συνεχίσεις
Πολλοί μπερδεύουν τη συγχώρεση με τη λήθη. Η συγχώρεση, δεν είναι για να ξεχάσουμε τι κάναμε ή τι μας έκαναν, αλλά να σταματήσουμε να αυτοτιμωρούμαστε. Σημαίνει να αναγνωρίσουμε πως ήμασταν τότε διαφορετικοί. Ίσως φοβισμένοι, ίσως μπερδεμένοι, ίσως άπειροι. Και πως σήμερα, μπορούμε να μάθουμε από αυτό. Το να δούμε τα λάθη μας, είναι μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας και όχι απόδειξη ότι “είμαστε κακοί”. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε ό,τι έγινε. Μπορούμε όμως να αλλάξουμε τη σημασία που του δίνουμε. Αυτό έχει να κάνει με την ικανότητά μας να βρίσκουμε νόημα ακόμη και σε δύσκολες εμπειρίες.
Μια αποτυχία μπορεί να γίνει αφετηρία νέας κατεύθυνσης. Ένα λάθος μπορεί να μας κάνει πιο συνειδητούς. Το παρελθόν να είναι κομμάτι μας, όχι σαν πληγή, αλλά σαν δάσκαλος.
Η συμφιλίωση με το παρελθόν είναι μια διαδικασία που θέλει εξάσκηση και χρόνο.
Η συμφιλίωση με τα λάθη απαιτεί:
Αυτοσυγχώρεση
Επανεξέταση του νοήματος
Αποκατάσταση σχέσεων (όπου είναι δυνατόν)
Έτσι ένα αρνητικό γεγονός με τον καιρό, μπορεί να οδηγήσει σε:
Ανασχηματισμό του εαυτού
Ενίσχυση της ενσυναίσθησης
Ανάπτυξη ψυχικής ανθεκτικότητας
Το να πει κάποιος “έκανα λάθος” δεν είναι αδυναμία, είναι δύναμη. Η συμφιλίωση με το παρελθόν, η συγχώρεση του εαυτού και η μετατροπή της ενοχής σε μάθηση, είναι διεργασίες τις οποίες δεν είναι πάντοτε εύκολο να κάνεις κάποιος μόνος του. Μέσα από αυτές, τα λάθη μπορούν να γίνουν όχι βάρη, αλλά γέφυρες από αυτό που ήμασταν προς αυτό που μπορούμε να γίνουμε. Πολλές φορές, μόνοι μας δυσκολευόμαστε να διαχειριστούμε κάποιες καταστάσεις. Το να μιλήσουμε σε έναν ψυχολόγο μπορεί να βοηθήσει να αρχίσουμε να ξετυλίγουμε το κουβάρι, να κατανοήσουμε καλύτερα τον εαυτό μας, να διαχειριστούμε τα δύσκολα συναισθήματα και να χτίσουμε μια πιο ισορροπημένη καθημερινότητα. Αν νιώθεις πως κάτι σε βαραίνει, μη το αγνοείς. Η φροντίδα του εαυτού μας ξεκινά από τη συνειδητοποίηση ότι δεν είμαστε μόνοι και ότι η βοήθεια υπάρχει, αρκεί να τη ζητήσουμε.
Γράφει η Μαρτίνη Εβελίνα
Μεταπτυχιακό στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία
Evag_martini@outlook.com.gr
Viber: 6978944679
Διάβασε το τεύχος Σεπτεμβρίου, του Psychiko News & Radio εδώ !
PHOTO: PIXABAY
