Εντροπια και Δυναμικά Συστήματα – Η Σχέση με την Ζωή και τη Δημιουργία

Ολόκληρο το σύμπαν η ανθρωπότητα χαρακτηρίζεται από μια διαρκή προσπάθεια μείωσης της διαρκώς αυξανόμενης εντροπίας από τα μικρά προς τα μεγαλύτερα συστήματα. Κάθε σύστημα προσπαθεί να μειώσει την εντροπία του για να μειώσει την αυξανόμενη αταξία προς τάξη άρα και λειτουργικότητα.

Υπάρχει μια ιεραρχία των συστημάτων που επικοινωνούν μεταξύ τους ανταλλάσσοντας πληροφορίες και αυτό είναι η όλη δομή του κόσμου. Με την έννοια αυτή τα συστήματα είναι δυναμικά. άρα τα πάντα και η ζωή προήλθαν από ρήξεις συμμετρίας ισορροπίας.

Και όπως λέει ο Ηράκλειτος ατάραχη συμμετρία ισορροπία = θάνατος. Θερμική ισορροπία=θάνατος δεν υπάρχει ροή ενέργειας. Αυτή λοιπόν είναι η δομή και η λειτουργία του κόσμου. Ο Ηράκλειτος αυτά τα είπε πριν χιλιάδες χρόνια πριν την ανακάλυψη αυτών των φυσικών νόμων ιχνηλατώντας με τη σκέψη την πραγματικότητα χωρίς όμως τις επιστημονικές λεπτομέρειες ΑΤΑΡΑΧΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ=ΘΑΝΑΤΟΣ .

Τα πάντα δημιουργήθηκαν από ρήξεις συμμετρίας και δημιουργήθηκαν ροές  άρα κίνηση. Αυτή είναι και η έννοια αυτού που λέει ΠΟΛΕΜΟΣ=ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ τα πάντα αντιμάχονται μεταξύ τους και όπως έλεγε ο Πυθαγόρας Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΥΝΙΣΤΑΤΑΙ ΕΚ ΤΩΝ ΑΝΤΙΘΕΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ από την εναρμόνιση των αντιθέσεων συνίσταται η πιο υπέροχη αρμονία.

Η Δομή και η Λειτουργία του Κόσμου: Από την Εντροπία στην Τάξη

Ολόκληρο το σύμπαν –και η ανθρωπότητα ως μέρος του– χαρακτηρίζεται από μια συνεχή, κοπιώδη προσπάθεια μείωσης της εντροπίας, αυτής της αδιάκοπα αυξανόμενης τάσης προς την αταξία. Από τα μικρότερα συστήματα της φυσικής μέχρι τα μεγάλα κοινωνικά και πολιτισμικά μορφώματα, κάθε σύστημα επιδιώκει να περιορίσει την εσωτερική του αταξία. Η μείωση της εντροπίας είναι η βάση για την ανάδυση της τάξης, της λειτουργικότητας, και τελικά της ζωής.

Η πραγματικότητα συγκροτείται από μια ιεραρχία συστημάτων – φυσικών, βιολογικών, νοητικών, κοινωνικών – τα οποία βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία μέσω της ανταλλαγής πληροφορίας. Αυτή η ροή πληροφορίας επιτρέπει στα συστήματα να διατηρούν τη δομή τους, να προσαρμόζονται, να εξελίσσονται. Η ζωή, επομένως, δεν είναι παρά μια εξελιγμένη μορφή αυτής της κοσμικής προσπάθειας να οργανωθεί η ύλη ενάντια στην εντροπία.

Τα συστήματα αυτά δεν είναι στατικά αλλά δυναμικά, μεταβαλλόμενα μέσα στον χρόνο· δομούνται και αναδομούνται μέσω ρήξεων συμμετρίας και μετατοπίσεων ισορροπίας. Η αρχική συμμετρία του σύμπαντος, όπως και η θερμική του ομοιομορφία, σπάει, δημιουργώντας διαφορές δυναμικού, ροές ενέργειας και τελικά πολύπλοκες δομές. Αυτή η διαδικασία είναι ο πυρήνας της δημιουργίας.

Ο Ηράκλειτος το διατύπωσε προφητικά: η απόλυτη συμμετρία και ισορροπία είναι ταυτόσημες του θανάτου. Εκεί όπου δεν υπάρχει ρήξη, δεν υπάρχει κίνηση· και χωρίς κίνηση, δεν υπάρχει ζωή. Η θερμική ισορροπία –όταν η ενέργεια κατανέμεται ομοιόμορφα και δεν υπάρχει πια ροή– ισοδυναμεί με τον θάνατο του συστήματος.

Η ζωή, λοιπόν, και το σύμπαν καθαυτό, υπάρχουν επειδή δεν είναι ισορροπημένα. Η μη-ισορροπία είναι η μήτρα της δημιουργίας. Μέσα από την αστάθεια γεννιέται η τάξη. Μέσα από την πληροφορία, η λειτουργία. Μέσα από την εντροπία, η ανάγκη για νόημα.

Αυτή είναι η δομή και η λειτουργία του κόσμου· όχι ως ένα παγιωμένο σύστημα, αλλά ως μια ροή που αγωνίζεται διαρκώς να μετατρέψει το χάος σε Κόσμο – με την αρχαιοελληνική έννοια του όρου: Τάξη.

Γράφει ο Κ.Γιαβάσογλου

 

 

 

Διάβασε το τεύχος Σεπτεμβρίου, του Psychiko News & Radio εδώ !

PHOTO: PIXABAY